Wie pani, bo inni dostali. To zdanie pada zwykle gdzieś w połowie rozmowy. Na początku jest jeszcze rzeczowo: daty, pisma, decyzje, odwołania. Potem głos zaczyna się łamać. Pojawia się zmęczenie. A na końcu właśnie to: inni dostali.
I w tym jednym zdaniu mieści się wszystko: nadzieja, złość, poczucie krzywdy i bezradność. Często to historia, która zaczyna się dość niewinnie. Najpierw ktoś usłyszał, że trzeba spróbować. Potem, że warto się odwołać. Później, że inni w takiej sytuacji wygrali.
I rzeczywiście – w Internecie pełno jest historii sukcesu. Ktoś dostał decyzję szybciej. Komuś przyznano świadczenie. Ktoś załatwił to jednym pismem. Te opowieści zaczynają żyć własnym życiem. Krążą po forach, grupach, rozmowach przy kawie. Dają złudną nadzieję. Aż do momentu, w którym to akurat Twoja sprawa zaczyna się rozjeżdżać z cudzą historią.
Gdy porównanie przestaje w czymkolwiek pomagać. Wyobraź sobie, że mija czas. Przychodzi decyzja odmowna albo kolejne wezwanie do uzupełnienia dokumentów. Zamiast ulgi – pojawiają się kolejne miesiące niepewności. I wtedy porównanie, które wcześniej dawało nadzieję, zaczyna uwierać.
Skoro innym się udało, to dlaczego mnie nie?
Czy coś zrobiłem źle?
Czy moja sytuacja jest mniej ważna?
To bardzo podstępny moment. Bo z zewnątrz wygląda jak racjonalna analiza. W rzeczywistości to początek wewnętrznej erozji. System nie widzi przecież Twojej indywidualnej historii. Widzi – tylko i aż – akta. I jest to jedna z tych prawd, które naprawdę trudno zaakceptować. Urząd, sąd, instytucja nie porównują ludzi. Porównują dokumenty. Daty. Podstawy prawne. Załączniki. Braki formalne. Terminy, które minęły albo jeszcze nie.
Dwie osoby mogą mieć identyczną sytuację życiową, ale zupełnie inne sprawy w aktach. Jedno zdanie różnicy w uzasadnieniu. Jeden dokument więcej lub mniej. Jeden termin przekroczony o dzień. Tego nie widać z perspektywy rozmów, forów i cudzych opowieści. Dlatego porównania są tak… zdradliwe.
Inni dostali to podstępna emocjonalna pułapka. To zdanie bardzo rzadko pomaga ruszyć dalej. Najczęściej zamyka w pętli myślenia: system jest niesprawiedliwy, a ja nie mam już siły walczyć. Zamiast szukać kolejnych kroków, człowiek zaczyna przeglądać cudze historie. Analizować decyzje, które nie dotyczą jego sprawy. Dopisywać sobie scenariusze, które nie mają żadnego znaczenia prawnego.
Wielu ludzi trafia do mnie nie dlatego, że nie wiedzą, co zrobić, ale dlatego, że nie mają już siły myśleć. Porównania są wtedy ostatnim punktem odniesienia. Jakby cudza decyzja miała potwierdzić, że ich walka ma sens. Problem w tym, że porównania nie dają wsparcia. Dają tylko kolejne pytania bez odpowiedzi.
Każda sprawa to osobna opowieść. To, że komuś się udało, nie znaczy, że Twoja sprawa jest z góry przegrana. I to, że ktoś dostał decyzję szybciej, nie oznacza, że system działa przeciwko Tobie. Oznacza tylko jedno – Wasze sprawy nie są takie same, nawet jeśli na pierwszy rzut oka wyglądają identycznie.
Prawo nie działa na zasadzie inni dostali. Działa na zasadzie co jest w aktach i co da się udowodnić. Przełom przychodzi wtedy, gdy ktoś myśli i mówi już zdecydowanie inaczej: Nie chcę wiedzieć, co dostali inni. Chcę wiedzieć, co mogę zrobić ze swoją sprawą. To moment odzyskiwania kontroli. Odejścia od porównań. Skupienia się na konkretach. Czasem też przyznania, że samemu jest już za ciężko i potrzebne jest wsparcie.
Porównania zazwyczaj nie prowadzą do decyzji. Prowadzą do frustracji. Do zniechęcenia. Do poczucia, że walka nie ma sensu. A sens wraca dopiero wtedy, gdy przestajemy patrzeć na cudze sprawy i zaczynamy realnie pracować nad własną. Bo naprawdę, inni dostali to najkrótsza droga do szybkiej frustracji. A wyjście z niej zaczyna się dopiero tam, gdzie kończą się porównania, a zaczyna konkretna, indywidualna analiza Twojej historii.